ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
= في ''أشعۃ اللمعات''، کتاب الجنائز، باب زیارۃ القبور، ج۱، ص۷۶۲: (واثبات کردہ اند آن را مشایخ صوفیہ قدس اللہ اسرارھم وبعض فقہاء رحمۃ اللہ علیھم واین امری محقق ومقرراست نزداھل کشف وکمل ازایشان تاآنکہ بسیاری رافیوض وفتوح ازارواح رسیدہ واین طائفہ رادراصطلاح ایشان اویسی خوانند امام شافعی گفتہ است قبرموسی کاظم تریاق مجرب ست مراجابت وعاراوحجۃ الاسلام محمد غزالی گفتہ ہرکہ استمداد کردہ شود بوی درحیات استمدادکردہ میشود بوے بعد ازوفات ویکی ازمشایخ عظام گفتہ است دیدم چہارکس را ازمشایخ کہ تصرف میکنند درقبور خود مانند تصرفہاے ایشان درحیات خود یابیشتروشیخ معروف کرخی وشیخ عبدالقادرجیلانی ودوکس دیگرراازاولیاشمردہ ومقصود حصرنیست انچہ خود دیدہ یافتہ است گفتہ وسیدی احمد بن مرزوق کہ از اعاظم فقہاو علماومشایخ دیارمغرب ست گفت کہ روزے شیخ ابوالعباس حضرمی از من پرسید کہ امدادحی اقوی است یاامداد میت من بگفتم قوی میگویند کہ امدادحی قوی تراست ومن میگویم کہ امداد میت قوی ترست پس شیخ گفت نعم زیراکہ دی دربساط حق است ود رحضرت اوست نقل درین معنی ازین طائفہ بیشترازان است کہ حصرواحصارکردہ شودویافتہ نمیشود درکتاب وسنت واقوال سلف صالح کہ منافی ومخالف این باشد ورد کند این را وبتحقیق ثابت شدہ است بآیات واحادیث کہ روح باقی است و اورا علم وشعور بزائران واحوال ایشان ثابت است وارواح کاملان را قربے ومکانتے درجناب حق ثابت ست چنانکہ در حیات بود یا بیشتر ازان واولیا را کرامات وتصرف در اکوان حاصل است وآن نیست مگر ارواح ایشان را وارواح باقی ست وتصرف حقیقی نیست مگر خدا عز شانہ وہمہ بقدرت اوست وایشان فانی اند در جلال حق در حیات وبعد از ممات پس اگر دادہ شود مراحدی را چیزے بوساطت یکی از دوستان حق ومکانتی کہ نزد خدا دارد ودر نبا شد چنانکہ در حالت حیات بود ونیست فعل وتصرف در ہر دوحالت مگر حق را جل جلالہ وعم نوالہ ونیست چیزے کہ فرق کند میان ہر دوحالت و یافتہ نشدہ است دلیلی بران در شرح شیخ ابن حجر ہیتمی مکی در شرح حدیث: ((لعن اللہ الیہود والنصاری اتخذوا قبور أنبیائہم مساجد))[''صحیح البخاري''، کتاب الصلاۃ، الحدیث: ۴۲۷، ج ۱، ص ۱۶۴]گفتہ است کہ این برتقدیرے ست کہ نماز گزارد بجانب قبر از جہت تعظیم وے کہ آن حرام ست باتفاق واما اتخاذ مسجد در جوار پیغمبرے یاصالحی ونماز گزاردن نزد قبروے نہ بقصد تعظیم قبر وتوجہ بجانب قبر بلکہ بہ نیت حصول مدد از وے تا کامل شود ثواب عبادت ببرکت قبر ومجاورت مرآن روح پاک را حرجے نیست ). ''أشعۃ اللمعات''، کتاب الجنائز، باب زیارۃ القبور، ص ۷۶۲۔۷۶۳. =
