ترکیب:ما:نافیہ مشبہ بلیس، اس جگہ خبر کے مقدم ہونے کے سبب عامل نہیں، فی:حرف جار، السماء:: مجرور ، مجرور بواسطۀجار ظرف مستقر متعلقِ ثابت :صیغہ صفت ، ھو:ضمیر اس میں پوشیدہ فاعل، صیغہ صفت بافاعل ومتعلق خبر مقدم، قدر:مضاف ممیز ، راحۃ:مضاف الیہ، سحابا:تمییز، ممیز باتمییز مبتدا مؤخر ، مبتدا باخبر خود جملہ اسمیہ خبریہ۔
(62)۔۔۔۔۔۔''ضُرِبَ زَیْدٌ یَوْمَ الْجُمْعَۃِ أَمَامَ الْاَمِیْرِ
ضَرْباً شَدِیْداً فِی دَارِہٖ تَاْدِیْباً وَالْخَشْبَۃَ''
ترکیب:ضرب:فعل مجہول، زید:نائب فاعل ،
مفعول فیہ زمانی، أمام الأمیر:مفعول فیہ مکانی،
مفعول مطلق نوعی، فی دارہ:ظرف لغو، تادیبا:مفعول لہ، والخشبۃ:مفعول معہ۔
(63)۔۔۔۔۔۔''اَعْطَیْتُ زَیْداً دِرْھَماً''
ترکیب:أعطیت:(صیغہ؟ ناقص واوی از باب افعال)فعل ماضی مبنی الاصل مبنی بر فتح ،لیکن دریں جا ساکن شد بعارض ضمیر،ت:ضمیر واحد متکلم مرفوع متصل بارز ، اسم غیر متمکن مشابہ مبنی الاصل ، مبنی بر ضم مرفوع محلا فاعل، زید:مفعول اول ، درھما:مفعول ثانی، فعل بافاعل وہر دو مفعول بہ جملہ فعلیہ خبریہ۔